Zarys historyczny działnia Ludowych Zespołow Sportowych na terenie powiatu olkuskiego.

Historia LZS Olkusz

Powiatowe Zrzeszenie Ludowe Zespoły Sportowe w Okuszu

Powstanie pierwszych Ludowych Zespołów Sportowych na terenie powiatu olkuskiego wiąże się z działalnością spółdzielczości wiejskiej „Samopomoc Chłopska”. Przy „Powiatowym Związku Gminnych Spółdzielni – Samopomocy Chłopskiej” w Olkuszu, utwo- rzone zostało w 1946 roku, stanowisko instruktora do spraw sportu. Według ustnych przekazów został nim Jan Malita. W dokumentach „PZ LZS” Olkusz, brak informacji na temat działalności Ludowych Zespołów Sportowych w tym czasie. Ze wspomnień działaczy starszego pokolenia wynika, że w większości były to spotkania piłkarskie pomiędzy sąsiednimi wioskami.

Najstarszy dokument pisany znajdujący się w biurze Rady „PZ LZS”, datowany jest na dzień 16.09.1949r., dotyczy sprawozdania statystycznego. Dokument wysłany był do 18 niżej wymienionych Ludowych Zespołów Sportowych:

  • LZS Braciejówka
  • LZS Celiny
  • LZS Gołaczewy
  • LZS Kwaśniw Dolny
  • LZS Łobzów
  • LZS Pilica
  • LZS Podlesie
  • LZS Pomorzany (obecnie działalność kontynuje OKS „SŁOWIK” Olkusz)
  • LZS Przeginia
  • LZS Ryczówek
  • LZS Skała
  • LZS Smardzowice
  • LZS Sułoszowa
  • LZS Szyce
  • LZS Wodąca
  • LZS Zadroże
  • LZS Zawada (obecnie działalność kontynuje LKS”SPOJNIA” Osiek-Zimnodół - Zawada)
  • LZS Żarnowiec

W dokumencie z dnia 11.09.1950r. pojawia się 17 kolejnych nowych Ludowych Zespołów Sportowych:

  • LZS Bukowno
  • LZS Bydlin
  • LZS Chechło
  • LZS Czajowice
  • LZS Czubrowice
  • LZS Golczowice
  • LZS Gołoszyn
  • LZS Kapiele
  • LZS Korzeniec
  • 1LZS Koryczany
  • 1LZS Krzykawka
  • 1LZS Minoga
  • 1LZS Małoszyce
  • 1LZS Niwa
  • 1LZS Udórz
  • 1LZS Wola Libertowska
  • 1LZS Żarnowiec

Na podstawie posiadanych dokumentów możemy jednoznacznie stwierdzić, że pierwsze Ludowe Zespoły Sportowe, które aktualnie działają na terenie powiatu olkuskiego, powstały w następujących miejscowościach:

  • Gołaczewy
  • Pomorzany
  • Zawada

a kolejne w 1949 lub 1950 roku:

  • - Bydlin
  • - Chechło

Liczba 35 Ludowych Zespołów Sportowych świadczy o prężności organizacji w tym okresie czasu.

W 1949 roku Ludowe Zespoły Sportowe przeszły pod patronat organizacji „Służba Polsce”. Działalnością Ludowych Zespołów Sportowych kierował, pracownik etatowy „Służby Polsce” - Ludwik Banyś.

W 1952 roku nastapiła kolejna reorganizacja ruchu sportowego. Decyzją Głównego Komitetu Kultury Fizycznej z dnia 19.04.1952r., powołano do życia organizację Zrzeszenie Ludowe Zespoły Sportowe.

Utworzone zostało biuro Rady „Powiatowego Zrzeszenia LZS” w Olkuszu, którym kierował pracownik etatowy – Ludwik Banyś. Nastąpił nowy okres w działalności Ludowych Zespołów Sportowych. Oprócz piłki nożnej zaczęły się rozwijać kolejne dyscypliny sportu: strzelecwto na sprzęcie po „SP,” piłka siatkowa w formie turniejów o „Powiatowego Komitetu ZSL”, odbywających się tradycyjnie w „Swięto Ludowe” w Ojcowie, lekka atletyka poprzez Biegi Narodowe i inne imprezy, które spowodowały powstanie dwóch silnych sekcji lekkoatletycznych w Sienicznie i Chechle. Warto odnotować pierwszy poważny sukces sportowy – tzn. zdobycie tytułu Mistrza Polski LZS w skoku w dal wynikiem 617 cm – uzyskany przez Mariusza Molędę z LZS Krzykawka na imprezie w Szczecinie w 1953r.

Początkiem sportu kwalifikowanego w LZS-ach na szczblu powiatu było utworzenie w 1962 roku przy „Powiatowym Związku Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” - Ludowego Zespoły Sportowego „ILCUSIA” z sekcjami:

  • lekkoatletyczną (przejętą z LZS „Swit” Sieniczno i młodzieży najbliższych LZS i szkół)
  • piłki siatkowej kobiet

W 1966 roku, funkcję kierownika biura Rady „PZ LZS” objął Henryk Swędzioł, który od 1961 roku pracował jako instruktor, a dotychczasowy kierownik biura – Ludwik Banyś rozpoczął rozdział pracy zawodowej – jako Przewodniczący Rady Gminnej w Rabsztynie. Rozpoczyna się kolejny etap działalności LZS-ów. Utworzony zostaje Jeździecki Ludowy Klub Sportowy w Udorzu przy miejscowej stadninie koni. Przy „PZ LZS” utworzony zostaje Ludowy Zespół Sportowy „ORZEŁ” Olkusz z sekcjami:

  • - tenisa stołowego
  • - łucznictwa
  • - piłki ręcznej

W 1967 roku utworzony zostaje przy Zespole Szkół Ekonomicznych CRS w Olkuszu – Ludowy Klub Sportowy „KŁOS” , jako pierwszy tego rodzaju klub w Polsce, który działa nieprzerwanie do chili obecnej, a zawodnicy tego klubu odnosili szereg sukcesów w zawodach rangi Swiatowej, Europejskiej i Ogólnopolskiej, które trudno w tej chwili wymienić. Były to sukcesy w akrobatyce sportowej, lekkiej atletyce, piłce koszykowej, siatkowej, ręcznej, tenisie stołowym, szachach, modelarstwie kosmicznym.

Kolejny etap to działalność w nowym układzie administracyjnym, po zmianach jakie nastapiły w kraju w 1975r. Znaleźliśmy się w nowym województwie – katowickiem, w innych warunkach, gdzie poczatkowo trudno nam było dostosować się do tych warunków. Przed przejściem do nowego województwa na terenie powiatu działalo 85 Ludowych Zespołów Sportowych i 2 Ludowe Kluby Sportowe. Po zmianach administracyjnych, duża część powiatu weszła w skład woj. krakowskiego.

W nowym województwie utworzone zostały Rady Rejonowe LZS (w miejsce Rad Powiatowych LZS). Utrzymane zostały biura w 2-sobowych obsadach pracowników etatopowych. Nowe przepisy jakie zaczęły obowiazywać w naszym kraju, spowodowały, że część Ludowych Zespołów Sportowych została przekwalifikowana na Ludowe Klub Sportowe, ale duża grupa LZS-ów, zaprzestała działalności.

Końcowe lata działalności w ramach woj. katowickiego, zbiegły się z przejściem pracownika etatowego – Henryka Swędzioła na rentę, a następnie emeryturę.

W 1999 roku reaktywowana zostaje działalność „Powiatowego Zrzeszenia LZS” w Olkuszu, poprzez rejestrację w Sądzie Wojewódzkim w Katowicah. Uczynili to działacze społeczni naszego Zrzeszenia, powierzając funkcję Prezwodniczącego Rady – Henrykowi Swędziołowi, podczas Walnego Zjazdu Delegatów w dniu 18.02.2000r.

Byliśmy jedną z pierwszych organizacj szczbla powiatowego, która wznowiła działal- ność po 25-letniej przerwie. Ówczesne władze powiatowe zaakceptowały naszą działalność i udzieliły wsparcia finansowego w formie pokrycia kosztów organizacyjnych imprez powiatowych i udziału w zawodach szczebla wojewódzkiego.

Niestety, kolejne władze Starostwa Powiatowego wycofywały się z tej pomocy, co spowodowało praktycznie wyeliminowanie naszego powiatu z działalności w ramach Małopolskiego Zrzeszenia LZS. Na kolejnym Walnym Zjeździe Delegatów „PZ LZS” w Olkuszu dnia 16.01.2004r. na Przewodniczącego Rady „PZ LZS” wybrano – Janusza Mentlewicza, który kieruje działalnością tej organizacji do chwili obecnej.

Wg stanu na dzień 31.12.2011r. na terenie powiatu olkuskiego funkcjonuje 20 Klubów i Organizacji Sportowych – działających w ramach „Powiatowego Zrzeszenia Ludowe Zespoły Sportowe” w Olkuszu.

Aktualnie, biuro „PZ LZS” znajduje się „ gościnie” w pokoju wynajmowanego przez LKS”Kłos' Olkusz, przy ul. F. Nullo 32 , ponieważ Dyrekcja MOSiR-u Olkusz odmówiła korzystania z dotychczas wynajmowanego lokalu w Hali Sportowej. Biurem kieruje społecznie Henryk Swędzioł – w ramach środowych 1-godzinnych dyżurów, wspólnie z Kazimierzem Klichem – pełniącym funkcję Głównego Ksiegowego.